Uzayda veri merkezi mümkün mü? Google ilk denemeyi yapacak

Google, uzayda büyük ölçekli yapay zeka altyapısı kurulup kurulamayacağını araştıran Project Suncatcher kapsamında, çip taşıyan bir prototip uyduyu gelecek hafta yörüngeye göndermeyi planlıyor.

Google, yapay zeka çiplerinin uzay koşullarında çalışıp çalışamayacağını görmek için ilk yörünge testine hazırlanıyor.



Şirketin Project Suncatcher adını verdiği araştırma kapsamında prototip bir uydunun gelecek hafta alçak Dünya yörüngesine fırlatılması planlanıyor.



Planet Labs işbirliğiyle yürütülen görevde uydu, SpaceX’in Transporter-18 fırlatışıyla uzaya taşınacak. Testte Google’ın yapay zeka işlemleri için kullandığı TPU çiplerinin fırlatma sırasında oluşan kuvvetlere, uzay radyasyonuna ve aşırı sıcaklık değişimlerine nasıl dayandığı incelenecek.



Radyasyonun elektronik sistemlerde veri hatalarına yol açabilmesi, araştırmanın temel başlıklarından biri.



Google ayrıca uzay boşluğunda çiplerin nasıl soğutulacağını da sınayacak. Hava akımıyla soğutmanın mümkün olmadığı bu ortam için ısı boruları ve radyatörlerin birlikte kullanıldığı bir tasarım değerlendiriliyor.



Şirket, ilk görevin çalışan bir uzay veri merkezi kurmayı amaçlamadığını vurguluyor. Hedef, yörüngede veri toplamak ve olası teknik sorunları belirlemek.



Google, gelecekteki bilgi işlem sistemlerini birbirine bağlamak için gereken yüksek kapasiteli lazer bağlantılarını test etmek üzere 2027’de iki uydu daha fırlatmayı hedefliyor.

Yapay zeka sistemlerini çalıştıran veri merkezleri büyük miktarda elektrik tüketiyor. Bu ihtiyaç arttıkça teknoloji şirketleri, Dünya’daki enerji altyapısına bağımlılığı azaltabilecek seçenekleri araştırıyor. Bunlardan biri, veri merkezlerini alçak Dünya yörüngesine taşımak.



Buradaki temel düşünce, uyduların Güneş ışığından neredeyse kesintisiz yararlanabilmesi. SpaceX ve Starcloud da bu fikir üzerinde çalışan şirketler arasında yer alıyor.



Ancak uzayda enerji elde etmek, veri merkezi kurmak için yeterli değil. Çiplerin fırlatma sırasında oluşan kuvvetlere, radyasyona ve aşırı sıcaklık değişimlerine dayanması gerekiyor.



Radyasyon, elektronik sistemlerde veri hatalarına yol açabiliyor; uzay boşluğunda cihazları hava akımıyla soğutmak da mümkün olmuyor.



Ayrıca çok sayıda uyduyu üretip fırlatmak ve aralarında hızlı veri bağlantıları kurmak ciddi mühendislik çalışması gerektiriyor. Uzmanlar, yüksek maliyetler ve bu teknik güçlükler nedeniyle uzaydaki veri merkezlerinin ticari kullanıma geçmesinin yıllar alabileceğini belirtiyor.