Önce tasfiye sonra suçlara erteleme. 10 maddede süreç yasası. Ne zaman yürürlüğe girecek, kimleri kapsıyor?

Terörsüz Türkiye süreci için hazırlanan çerçeve yasa teklifi, terör örgütü PKK'nın tasfiyesiyle yürürlüğe girecek ceza erteleme ilkesine dayanıyor. Yasa teklifi, 1 Haziran 2005 öncesi müebbet hapis ve ağırlaştırılmış müebbet cezası gerektiren soruşturma ve yargı aşamasındaki dosyaları kapsamıyor. Yasa örgütün tasfiyesi kesinleşince çıkacak MGK kararıyla uygulamaya geçecek ve af yerine erteleme işlemi yaşama geçirilecek.

YASA TEKLİF HANGİ ÖRGÜTLERİ KAPSIYOR?



Kanunun gerekçesinde, kapsam için “PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşum” denildi. Teklif bu haliyle sadece PKK terör örgütünü kapsıyor. Teklife göre, “PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçları ve bu örgüt lehine işlenen 7/2/2013 tarihli ve 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanunda düzenlenen suçları” de kapsam içinde.



YASA NE ZAMAN UYGULANACAK?



Teklifin gerekçesinde, amaç net şekilde tarif edildi. Yasa teklifi, örgütün fiili varlığını sona erdirmeyi amaçlıyor ve yasa maddeleri, örgütün varlığının sona erdiğinin teyit edilmesiyle uygulanacak. Bu teyit,. MGK ve Milli İstihbarat Teşkulatı tarafından yapılacak.



Yasa teklifinde, “Fiili varlığının son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatın teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesidir.” denildi.



YASADAN HANGİ ÖRGÜT ÜYELERİ YARARLANACAK?



Yasa teklifinde net bir şekilde 1 Haziran 2005 yılı öncesi suçları kapsamadığı belirtildi. Teklifte, bu tarih öncesi, “müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç” bırakıldı.



AF YOK MU? ERTELEME NASIL İŞLEYECEK?



Teklife göre, örgütün varlığının sona ermesinin ve bütün silahların teslim edilmesinin ardından bir Milli Güvenlik Kurulu kararı yayınlanacak. Bu karar ile birlikte, örgüte yönelik yasa maddeleri uygulamaya girecek, cezaları ve soruşturmaları erteleme kararları yaşama geçirilecek. Yasa teklifinde, şu ifadeler yer aldı:



-Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1/6/2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere, 1 inci madde kapsamında giren ve üst sınır onbeş yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl, onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar on yıl süreyle ertelenir.



-Erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemez. Bu suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilir. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilir ve Hazıneye irat kaydedilir. Karar, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edilir. Kararda başvuru ve itiraz hakkı süreleri ve mercii gösterilir.



KARARLARA İTİRAZ HAKKI BULUNUYOR MU?



Yasa teklifine göre, Cumhuriyet Savcısı tarafından verilen kararlara itiraz yolu açık bırakıldı. Teklifin gerekçesinde bu durum, “Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlar iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Birinci fıkra uyarınca kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin mahkeme tarafından verilen kararlara karşı da iki hafta içinde itiraz edilebilir.” ifadesiyle aktarıldı.



TUTUKLAMA KARARLARI NE OLACAK?



Yasa teklifine göre, halen hakkında tutuklama kararı bulunan öjrgüt üyeleri düzenlemeden yararlanacak. Bu durum teklif gerekçesinde şöyle aktarıldı:



"Erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrol-e ilişkin koruma tedbirleri, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hâkim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirilir ve koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilir. 3 üncü madde uyarınca erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilir.



ERTELEME KARARININ YASAL TAKİBİNİ KİM YAPACAK?



Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılacak. Erteleme süreci ise şöyle işleyecek;



Örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmış olması koşuluyla,



- Toplam onbeş yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olan hükümlülerin cezalarının infazı beş yıl süreyle,



- Toplam onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olan hükümlülerin cezalarının infazı on yıl süreyle, infaz hâkiminin kararıyla ertelenecek. Erteleme süresi içinde ceza zamanaşımı işlemeyecek. İnfaz hâkimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilecek.



- Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hâkimi tarafindan erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilecek. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılır. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılacak.



HANGİ SUÇLAR ERTELEME KARARI DIŞINDA BIRAKILDI?



Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkûm olanlar ile 1/6/2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar yasa kapsamı dışında bırakıldı. Teklifte, “üst sınır onbeş yıl veya daha az ceza-yı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar beş yıl, onbeş yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar on yıl süreyle ertelenir.” denildi.



YASADAN YARARLANMAK İSTEYENLER NEREYE BAŞVURUCAK?



Yasanın uygulanması yani erteleme kararının yaşaam geçirilmesi içi örgütün tasfiyesinin tamanlanması ve silahların teslimi gerekiyor. Bu süreç olumlu ilerle MGK kararı resmi gazetede yayınlacak. Yasa teklifinde, bu aşamaya geçildiğinde; örgüt elemanlarının Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasını müteakiben altı ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara, bu Kanun hükümlerinden yararlanmak istediğini yazılı olarak bildiren kişiler hakkında bu Kanun hükümlerinin uygulanabileceği belirtildi. Sınır dışındaki örgüt elemanları için o bölgelerde görev yapacak kurullara başvuru yapılması gerekecek. Kuzey Irak ve Suriye'de irtibat noktaları kurulacak. Yurtdışındaki örgüt elemanları, yetkili kurullara başvurabilecek ve bu işlemler için mekanizmalar kurulucak.



YASA ÇIKTIKTAN SONRA İŞLENECEK SUÇLAR NE OLACAK?



Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş olup da yasa kapsamına giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlı olacak.