Kurtuluş Savaşı'nın "Halide onbaşı"sı. Cephede kalemiyle mücadele verdi

Milli Mücadelenin ön saflarında olan Halide Edip Adıvar, Türk kadınının cesaretini ve en zor koşullarda bile dimdik ayakta durabilme özelliklerini ortaya koyan sembol bir isim. (Haber: Deniz Tüysüz)

O Türkiye'nin ilk kadın gazetecilerinden biri. Yazar, aktivist, edebiyatçı, aynı zamanda onbaşı rütbesine sahip bir asker. Halide Edip Adıvar'ın unvanları, kurtuluş mücadelesine verdiği katkıların yanında değersiz bile sayılabilir. O, Türk kadınının cesaretini, dirayetini ve en zor koşullarda bile dimdik ayakta durabilme özelliklerini ortaya koyan sembol bir isim.

Halide Edip Adıvar, Türk'ün Kurtuluş mücadelesinde gösterdiği duruşla Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yolunda atılan adımların hızlanmasında önemli rolü olan bir kadın.

Halide Edip, İzmir'in işgaline kadar tanınan bir yazardı, ancak, onun tam olarak milli mücadeledeki yeri ve o anlamda tanınması İzmir'in işgaline dayanıyor.


İzmir'in işgalinden bir kaç gün sonra Halide Edip'i Türk ocağından Ferid Bey arıyor. Ferid bey, Halide Edip'i ocağa davet etti, gündem işgali protesto etmek için yapılacak mitinglerdi. Halide Edip, Fatih'te yapılacak ilk mitingde konuşma yapabileceğini söyledi.

İlk defa bir kadın açık alanda kalabalık karşısında konuşma yapacaktı.



19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal, Bandırma Vapuru ile Samsun'a çıkıyordu. İstanbul'da ise işgal için protestolar başlamıştı. Halide Edip, konuşmasını yaparken, halkın parlayan gözlerinden ilham aldığını söyleyecekti.

Halide Edip'in konuşma yaptığı 200 bin kişinin toplandığı Sultan Ahmet mitingi sembol oldu. Bu konuşmanın ardından ardından artık herkes tarafından tanınıyordu.

Halide Edip, 1884 yılında İstanbul'da dünyaya geldi. Amerikan kız koleji'den, 1901 yılında mezun oldu. Aynı yıl matematik dersleri aldığı Salih Zeki Bey'le evlendi. Bu evlilikten 2 oğlu dünyaya geldi.



Tevfik Fikret'in yönetimindeki Tanin gazetesinde "Halide Salih" imzasıyla yazılar yazmaya başladı. Yazıları nedeniyle tehditler alan Halide Edip, 31 Mart olayları sırasında öldürüleceği endişesiyle Mısır'a gitti. 1909'da yurda döndükten sonra yazılarına devam etti. Eşi Salih Zeki'den 1910 yılında boşandı.

Bir kaç yıl sonra, hayatının geri kalanını birlikte geçireceği Doktor Adnan ile evlendi. İngilizler İstanbul’u 16 Mart 1920’de işgal edince. Hakkında idam emri çıkardıkları ilk kişiler arasında Halide Edib ve eşi Dr. Adnan vardı. Çift, Mili Mücadeleye katılmak için Anadolu'ya geçti.

İstanbul’dan ayrılan Halide Edip, eşi ve arkadaşları zorlu bir yolculukla Ankara'ya vardı. Anadolu Ajansı'nın kurulma fikri de bu zorlu yolculukta doğdu.

ONBAŞI RÜTBESİ VERİLDİ
Kurtuluş Savaşı'nda cephe cephe gezip savaş notlarını hem dünyaya hem de halka aktardı. Kendisine Onbaşı rütbesi verildi. Halide Edip, Sakarya Meydan Muharebesinde en ön saftaydı. Mustafa Kemal, onu, "gelin hanımefendi harbediyoruz" diyerek sipere davet etmişti.

Halide Edib 1964 yılında 80 yaşında hayatını kaybettiğinde, arkasında onlarca eser bıraktı.