Dünyada bir ilk. Yapay zeka beyin ameliyatına katıldı

İngiltere'de 48 yaşındaki Rhys Hibbert, canlı yapay zeka desteğiyle beyin ameliyatı geçiren dünyadaki ilk hasta oldu.

Tıp dünyasında yapay zekanın kullanımında yeni bir dönüm noktasına ulaşıldı. İngiltere'de iki çocuk babası 48 yaşındaki Rhys Hibbert, ameliyat sırasında gerçek zamanlı yapay zeka desteğinin kullanıldığı beyin cerrahisi operasyonunu geçiren ilk hasta oldu.



University College London Hospital'da gerçekleştirilen operasyonda, Hibbert'in hipofiz bezinde bulunan tümör başarıyla çıkarıldı.



Cerrahlar, müdahale edilmemesi halinde tümörün hastanın görme yetisini kaybetmesine yol açabileceğini belirtti.



YAPAY ZEKA AMELİYATI ANLIK OLARAK İZLEDİ



Operasyon sırasında kullanılan yapay zeka sistemi, ameliyattan gelen canlı görüntüleri gerçek zamanlı olarak analiz etti.



Teknoloji, beyin içerisinde doğrudan görülemeyen kritik damar ve sinirlerin bulunabileceği bölgeleri belirleyerek cerrahlara yol gösterdi. Sistem ayrıca cerrahi aletleri takip ederek tümörün hangi bölgelerden daha güvenli şekilde çıkarılabileceğini işaretledi.



Yapay zekanın karar verici olmadığına dikkat çeken ekip, ameliyatın tüm kontrolünün cerrahlarda kaldığını vurguladı.



TÜMÖR GÖRME SİNİRLERİNE BASKI YAPIYORDU



Hibbert'in sağlık sorunları yaklaşık 18 ay önce yürüyüş sırasında bilincini kaybederek nöbet geçirmesiyle başladı. Yapılan beyin taramasında, kafatasının tabanında bulunan hipofiz bezinde 11 milimetrelik iyi huylu bir tümör tespit edildi.



Tümör zamanla görme sinirlerine baskı yaparak Hibbert'in çevresel görüşünü daraltmaya başladı. Hasta ayrıca ciddi yorgunluk, baş dönmesi ve denge sorunları yaşamaya başladı.



Hipofiz bezinin beyne kan taşıyan karotis arterleri ile görmeden sorumlu optik sinirlere çok yakın olması ise ameliyatı riskli hale getiriyordu.



YÜZLERCE AMELİYAT GÖRÜNTÜSÜYLE EĞİTİLDİ



Araştırmacılar sistemi geliştirmek için yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatının görüntülerinden yararlandı. Damar ve sinirlerin konumları görüntüler üzerinde tek tek işaretlenerek yapay zekanın kritik anatomik yapıları tanıması sağlandı.



Operasyonu gerçekleştiren ekipte yer alan Prof. Hani Marcus, sistemin çoğu cerrahın meslek hayatı boyunca görebileceğinden daha fazla ameliyat görüntüsüyle eğitildiğini belirtti.



Marcus, teknolojiyi cerrahlar için “uzman ikinci bir çift göz” olarak tanımladı.



HEDEF “CERRAHLAR İÇİN CHATGPT”



Araştırma ekibinin uzun vadeli hedefi ise sistemi daha da geliştirerek cerrahların ameliyat sırasında danışabileceği bir tür “cerrahi ChatGPT” oluşturmak.



Böylece doktorların gerektiğinde yapay zekadan görüş alabileceği, ancak sistemin önerilerine katılmadıkları durumlarda kendi kararlarını uygulamaya devam edebileceği bir yapı hedefleniyor.



Laboratuvarda yıllarca test edilen teknoloji, ilk gerçek ameliyatın ardından şimdi daha geniş kapsamlı bir klinik çalışma için hazırlanıyor.



“HAYATIMI GERİ VERDİ”



Ameliyattan sonra görme yetisinin hızla iyileştiğini söyleyen Hibbert, uyandığı anda yaklaşık bir yıldır olmadığı kadar net görebildiğini anlattı.



Operasyondan sonraki sekiz haftada görmesinin giderek düzeldiğini, enerjisinin geri geldiğini ve daha önce yaşadığı yan etkilerin ortadan kalktığını belirten Hibbert, “Bana hayatımı geri verdi.” dedi.