AYM süresiz nafakayı iptal etti. Gerekçeli karar Resmi Gazete'de yayımlandı

Anayasa Mahkemesi'nin "süresiz nafaka" düzenlemesinin iptaline ilişkin gerekçeli kararı Resmi Gazete'de yayımlandı.

Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alan yoksulluk nafakası düzenlemesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Karar Resmi Gazete'de yayımlandı.

Sreç, Antalya 12. Aile Mahkemesi, baktığı bir boşanma davası için Türk Medeni Kanunu'nun 175'inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "süresiz olarak" ibaresinin iptali istemiyle AYM'ye başvurmasıyla başladı. AYM, itiraz konusu olan ifadeyi Anayasa’nın 2, 5 ve 17’nci maddelerine aykırı buldu.



9 AYLIK GEÇİŞ SÜRESİ TANINDI

AYM, iptalin doğuracağı hukuki boşluğu dikkate alarak hükmün yürürlüğünü dokuz ay erteledi. Buna göre iptal, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girecek.



Bu süre içinde TBMM’nin nafakanın süresine ilişkin yeni kuralları belirlemesi bekleniyor. Ancak yapılacak düzenlemenin kapsamı ve varsa geçiş hükümleri, yasama süreciyle netleşecek.



SÜRE VE ÖLÇÜLÜLÜK VURGUSU YAPILDI

Mahkeme, boşanma nedeniyle geçimini sağlayamayacak duruma düşen eşin korunmasını meşru bir amaç olarak değerlendirdi. Ancak nafaka yükümlülüğünün belirli ölçütler olmadan süresiz öngörülmesinin, ödeme yapan taraf açısından ağır bir külfete dönüşebileceğini belirtti.

Gerekçeye göre kanunda, bazı durumlarda nafakanın süreyle sınırlandırılmasına, özel koşullarda ise yaşam boyu sürmesine imkan verecek açık ve öngörülebilir ölçütler bulunması gerekiyor.

Gerekçeli kararda, süresiz nafakanın kişilerin ruhsal, psikolojik, ekonomik ve sosyal bütünlüğü üzerinde oluşturacağı olumsuz etkinin, devletin çatışan haklar arasında sağlanması gereken makul dengeyi ortadan kaldıracağı vurgulandı. Menfaatler arasındaki makul dengenin bozularak taraflardan biri aleyhine aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklenmesinin, pozitif yükümlülüklere aykırılık oluşturabileceğinin altı çizildi.



YOKSULLUK NAFAKASI HAKKI DEVAM EDİYOR



İptal, yoksulluk nafakasını düzenleyen maddenin tamamını kapsamıyor. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak şartıyla diğer eşten mali gücü oranında nafaka isteyebilmesine ilişkin düzenleme korunuyor.

YOKSULLUK NAFAKASI NEDİR?



Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin geçimini desteklemek amacıyla diğer eşin yaptığı ödemedir. Türk Medeni Kanunu’nun 175’inci maddesine göre talepte bulunan kişinin boşanmaya yol açan olaylarda diğer eşten daha ağır kusurlu olmaması gerekir. Nafakanın miktarı, ödeme yapacak tarafın mali gücü dikkate alınarak belirlenir; ödeme yükümlüsünün kusurlu olması şart değildir. Bu hak yalnızca kadınlara tanınmaz; koşulları sağlayan erkekler de yoksulluk nafakası talep edebilir.



Kanunlarda bu nafaka türü için herhangi bir yıl sınırı bulunmuyor. Yine de bu durum yoksulluk nafakasının ömür boyu ve her koşulda devam edeceği anlamına gelmiyor.



Örneğin nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi durumunda yoksulluk nafakası kendiliğinden sona eriyor.



Bunun yanı sıra mahkeme kararıyla;

- Fiilen evli gibi yaşama,

- Yoksulluğun ortadan kalkması,

- Düzenli gelir elde edilmesi,

- Haysiyetsiz yaşam iddiasını ispatı,

- Nafaka yükümlüsünün ödeme gücünü kaybetmesi gibi durumlarda nafakaya son veriliyor.

- İştirak yani çocuk nafakasında ise velayeti alan ebeveyne çocuk yetişkin olana dek nafaka ödeniyor.



Bu nafaka türünde, boşanmadan sonra genellikle annede kalan çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve yaşam giderlerine katkı sağlanması amaçlanıyor.



Genelde çocuk 18 yaşına gelene kadar sürüyor ve bundan sonra eğer eğitim devam ediyorsa yardım nafakası gündeme geliyor.

SÜRESİZ NAFAKA 1988'DE GELDİ

Eski Medeni Kanun'un ilk halinde 1 yılla sınırlı olan yoksulluk nafakasında bu sınır 1988'de kaldırıldı. 3444 sayılı Kanun'la boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin, gerekli şartları taşıması hâlinde önceden belirlenmiş bir bitiş süresi olmadan nafaka isteyebilmesinin önü açıldı.

2001'de yürürlüğe giren 4721 sayılı kanunda da aynı düzenleme korundu.