Lazerle işlenmiş nano ve mikro ölçekli metal yüzeyler sayesinde hava kabarcıklarını hapseden bir yapı icat edildi. İcat, “batmayan” gemilerin anahtarı olabilir.
Bilim insanları, suda yaşayan bir örümcekten ilhamla yeni bir süperhidrofobik (su itici) metal geliştirdiklerini açıkladı. Bu icat, gelecekte “batmaz” gemilerin ve deniz üstü platformların temel teknolojisi olabilir.
Lazerle işlenmiş nano ve mikro ölçekli metal yüzeyler sayesinde hava kabarcıklarını hapseden bu yapı, dalgalı ve zorlu deniz koşullarında bile yüzme kabiliyetini koruyor.
Çalışma, doğanın mühendislikteki ilham gücünü bir kez daha gözler önüne seriyor. Yalıçapkını gagasından esinlenen hızlı tren burunları ve petek yapısından ilham alan mimari çözümler gibi örneklerin ardından, bu kez sahnede “dalış çanı örümceği” var.
SUALTI ÖRÜMCEĞİ
Araştırmanın çıkış noktası, bilim dünyasında Argyroneta aquatica olarak bilinen ve neredeyse tüm yaşamını su altında geçiren dalış çanı örümceği. Bu örümcek, nefes alabilmek için “dalış çanı” adı verilen kubbe biçimli bir ağ örüyor ve süperhidrofobik bacakları ve karnı sayesinde dışarıdan taşıdığı hava kabarcıklarını bu ağın içine dolduruyor.
SUYU İTİP HAVAYI TUTAN METAL
Ekip daha önce, metal yüzeylere lazerle karmaşık nano ve mikro desenler kazıyarak havayı hapseden süperhidrofobik yapılar üretmişti. 2019’da yayımlanan çalışmada, bu yüzeylerle kaplı iki paralel plaka bir araya getirilmiş ve su geçirmez, yüzer bir bölüm oluşturulmuştu. Yapı, iki ay boyunca su altında yüke maruz bırakılmasına rağmen yük kaldırıldığında hemen yüzeye çıkmıştı.
Ancak bu ilk tasarımın bir zayıflığı vardı: Yapı aşırı açılarla çevrildiğinde yüzdürme gücünü kaybedebiliyordu.
Yeni çalışmada bu sorun da aşıldı. Araştırmacılar tüp şeklindeki yapının ortasına bir bölüm ekledi ve böylece yapı dikey olarak suya itilse bile içerdeki hava kabarcığı hapsolarak yüzme yeteneği korundu.
Ekip, bu yeni tasarımı haftalar boyunca çok sert deniz koşullarında test etti. Sonuçlar dikkat çekici: Yapıların yüzdürme kabiliyetinde hiçbir bozulma gözlenmedi. Hatta tüplere büyük delikler açıldığında, ağır hasar verildiğinde bile batmadıkları gösterildi.
BATMAYAN GEMİLER YOLDA MI?
Bu “batmaz” süperhidrofobik tüpler, tek tek kullanılabildiği gibi sal şeklinde birleştirilerek büyük yükleri taşıyabiliyor. Popular Mechanics’e göre teknoloji, yalnızca gemi ve deniz araçları için değil, aynı zamanda dalga enerjisi jeneratörleri gibi yükselen yeşil enerji teknolojileri için de sağlam bir yüzdürme altyapısı sunabilir.
Araştırmacılar, bu yapıların ölçeklenebilir olduğunu; yani boyutlarının büyütülebileceğini veya çok sayıda birimin bir araya getirilerek farklı amaçlara uyarlanabileceğini vurguluyor.
Bilim insanlarına göre, denizcilikte güvenliği artırabilecek ve yenilenebilir enerji projelerine yeni bir kapı açabilecek bu teknoloji, bir kez daha şunu gösteriyor: İnsanlığın en büyük mühendislik ilham kaynağı hâlâ doğanın kendisi.